Syrgasfabrik, Haga, Umeå

Syrgasfabrik, Haga, Umeå, Sweden

Zuurstoffabriek in Umeå
Norlands gas AB in Sollefteå, eendochteronderneming van AGA, richt zich in Umeåbouw een fabriek voor de vervaardiging vandissous en zuurstof uit bij een indu-strookgebied in Gimonis. De fabriek zalwordt nu deze winter op orde gebracht, en manberekent dat de productie van gas. INvoornamelijk zuurstof, zal al beginnentot de lente (DN, Umeå.)
Syrefabrik i Umeå
Norlands gas AB i Sollefteå, en
dotterbolag till AGA, fokuserar i Umeå
bygga en fabrik för tillverkning av
dissous och syre av vid en industri
bandområdet i Gimonis. Fabriken kommer
görs nu i ordning i vinter, och man
beräknar att produktionen av gas. I
främst syre, kommer redan att starta
till våren (DN, Umeå.)

Goedgekeurd volgens procedure. 17 DEC 1953 Beschrijving naar Zuurstofstation & een perseels nummer in de  de wijk Upplaget in Umeå,

De binnenzijden van de buitenste funderingsmuren zijn bekleed met 5 cm houtwol.Uitwendige funderingsstenen binnenzijden zijn bekleed met 5 mm, muur-tegels in het souterrain. De buitenzijden van de funderingsmuren..bedekt met asfaltmastiek vanaf het maaiveld tot aan de fundering.De afwatering wordt uitwendig uitgevoerd met 2 strengen van 3e afdekslootleidingen met een afschot naar de hoofdafvoerDe plint is aan de buitenzijde gecementeerd.Het gebouw is gebouwd met binnenmuren van 5°x 5°x 10 hoogporeuze baksteen, De buitenmuren zijn gemaakt van 1/2 gevoegde steenrode gevelsteen, ondersteund met 1 steen zeer poreuze baksteen.Sommige dunnere scheidingswanden zijn opgetrokken door 7 geplaatste Siporez-platen.

Balken en kolommen zijn gegoten uit gewapend beton.

Dakplaten en dakbalken zijn gegoten uit gewapend beton.Op de dakpannen wordt een vulling van gegranuleerde hoogovenslak gelegden daar op een betonnen voet van arm, beton met helling naar de dak-put. De betonnen basis is geëgaliseerd en gecoat met 2 lagenonderhoudsvrij dakleer in asfaltlijm, dakranden inbedekt met galvaniseert tin.Het dak boven het laadperron wordt naar buiten gebracht met een ijzeren frameIJzeren balken rustend op ijzeren buizen. Het dak is bedekt met boomglas.In de machinehallen en kelders worden ondervloeren gelegd van gewapend beton.In de machinehal vloer gemaakt van platen, evenals dekleedkamer, douche, wc en doorgang, anders worden vloeren gelegd……….

The story
Hello!I hope it is okay to send you this email and maybe you have some facts?I am about to do a project about a factory building in Umeå about to be demolished. I hope we can prevent this by presenting facts and good qualities in this building onced owned by Norrlands gas AB and later on AGA. It was built in 1953, architect was Alfred Emanuel Röder (1886-1961) from Sundsvall. Just recently this building was owned by Motorcentralens but sold to Bonova.

Any information or contacts are of interest. I pass on my questions…

– How was this building used? Some rooms have 8 meters to ceilings. Several volumes/boxes linked together.
– industrial areas were established in Umeå in this period (1950- later) but this building is situated in a residential area very much in the center of the city – how come? I found a note in DN (news paper) from 1951. They were about to built a factory in Gimonäs (different part of the city). Maybe they did, but this building is not in Gimonäs, it is built in Haga.
– I only know the name of the architect, but I would like to find out more about his work and life.
– I would also like to find out who worked in this factory (or simular factories in Sweden), maybe still living..

Found this image down below on your site. In many ways similar to the building in Umeå. How come? Same architect? Or is this due to the use of the building? Where is this building situated?

From DN newspaper 1951, see further down.
Unfortunately I have not found any newspaper adds regarding Haga factory.

Well, I would very much appreciate if you have the time to reply. Any information is of interest.

Thanks for now,

Åsa Ohlsson
Architect

Facebook-anteckning
Carl Gustav Karlsson
Lena Dahl tyvärr tror nog Lena att detta är ett projekt som inte fungerade eftersom AGA på den tiden bara tillverkade dissous gas som är acetylen! De hade inte syrgas i sortimentet, men lokala tillverkare till exempel Nordiska Syrgasverken, Karlstad Syrgasverk som AGA började köpa in på 1970-talet.
Facebook notitie
Carl-Gustav Karlsson
Lena Dahl helaas denkt Lena waarschijnlijk dat dit een project is dat niet werkte, omdat AGA destijds alleen dissous gas vervaardigde, wat acetyleen is! Ze hadden geen zuurstof in het assortiment, maar lokale fabrikanten, bijvoorbeeld Nordiska Syrgasverken, Karlstad Syrgasverk, die AGA in de jaren 70 begon te kopen.

I send you some more pics from Umeå as well as drawings of the building. The black and white image from last e-mail is not Umeå, but Kalmar as you mentioned.

You don´t happened to know the architect of the Kalmar building and what year it was built? Is it still in Kalmar or is it demolished? It is very similar in many ways to the building in Umeå from 1953 drawn by architect Emanuel Röder from Sundsvall. I send you the drawings from 1953, but it was probably built in 1954 or 1955.

It is very difficult to find information about the building in Umeå. Västerbottens museum don’t really have nothing, so the building is not much documented at all, not in the newspaper or in the archives.

I hope I will be able to go inside and take some pics from inside. I am not sure they allow me to do so, since the building is sold and are somehow in between two owners.

Do you know what year Norrlands Gas Aktiebolag sold to Aga? And do you know how long AGA was producing oxygen in Umeå?

Did they produce oxygen (Syrgas) and only oxygen in Umeå and for what reason? For the hospital or factories or for other use?

I appreciate a lot your input and hope to hear from you again. History of the building, and how the building was used is of great interest. Well, all information is of interest.

De geschiedenis van een gebied en een gebouw
Op de helling richting Skogsbrynet en Gammliaskogen staat een oud bakstenen industrieel gebouw. Sindsdien ben ik de plaats talloze keren gepasseerd
2013. Zonder enige diepere kennis van het gebouw sloeg het aan
mijn belang. Ik las dat er grote plannen zijn voor het gebied en zo
het met sloop bedreigde bakstenen gebouw blijkt een oud zuurstoftankstation te zijn dat halverwege de jaren vijftig werd gebouwd door Norrlands Gas Aktiebolag
(NOGA), als onderdeel van een klein industriegebied in de wijk Verkstaden 18, i
de Haga-wijk in Umeå.
Het is een ogenschijnlijk goed verankerd gebouw dat zijn oorspronkelijke functie heeft verloren sinds de industriële productie van zuurstof lang geleden
hield op. Het lijkt erop dat weinigen meer kennis van het gebouw hebben,
het doel en de verbinding met de plaats. Waarom is een industrieel gebouw zo centraal in de stad geplaatst? De documentatie van het gebouw is schaars,
vrijwel onbestaande. Er is geschiedenis opgeslagen, maar de sporen met de tijd minder
prominent. Het wordt belangrijk om de geschiedenis van het zuurstofstation te verzamelen wanneer dit gebeurt
anders gemakkelijk in de vergetelheid raken. Wat ik zoek, vind ik tot op zekere hoogte in de archieven
en in de herinneringen van mensen.
Zuurstof station achtergrond
Kjell Wretling, de tweede stadsarchitect van Umeå, ontwikkelde het stadsplan voor
de Hagawijk die in 1942 ontstond. Toen werd het industriegebied erbij geplaatst
vierkante meter Gelegen naast de oude steenbrekerfabriek in Gammliaskogen.
Toen Norrlands Gas AB in 1953 op het terrein een zuurstoffabriek wilde bouwen, lag het kleine industriegebied nog aan de rand van de stad, maar omdat
werd omringd door appartementsgebouwen, eengezinswoningen en herenhuizen. Al
in de jaren dertig was er een depot voor zuurstof in Hamnplan in Umeå, maar nog één
Door de opkomst van het provinciale ziekenhuis in de jaren veertig en vijftig groeide de behoefte aan zuurstof voor medisch gebruik. Norlands
Gas AB kreeg eerst een geschikte industriële locatie aangeboden in Västerslätt, aan de
de tijd was een groot industrieel gebied in ontwikkeling. Het bod werd niet aanvaard als centrale locatie in kv. De editie werd geschikter geacht met
de nabijheid van klanten die zuurstofslangen gemakkelijk per koerier konden ophalen. Na
Byggnadsnämnden goedkeuring op 17/12 1953 Norrlands Gas AB kon
verwerven van 4800m2 industriegrond in m². De editie voor de prijs van SEK 12/m2.
Bouw en gebruik van het zuurstofstation
De opdracht voor het ontwerp van het zuurstofstation ging naar de architect Alfred Emanuel Röder
(geb. 1886-d.1961) uit Sundsvall die toen 67 jaar oud was en nog steeds actief was. Bouwtekeningen zijn gemaakt door Erik Herolf Ingenjörsbyrå
die in 1962 ook een verbouwing en uitbreiding kwam ontwerpen.
Ergens in het voorjaar van 1954 begon de bouw van het zuurstofstation en het jaar daarop werd de fabriek in gebruik genomen. Aanvankelijk werkzaam
het station zeven mensen met een eigen verkoopkantoor en winkel alsmede de zuurstofproductie die toen in 2 ploegen werd uitgevoerd.
Ik ontmoet Willy (geb. 1936) en Svante (geb. 1953), die beiden hebben gewerkt
bij het zuurstofstation, maar heeft nu een lang professioneel leven achter zich gelaten. Willy was aan het werk
als expeditiemanager bij Norrlands Gas tussen de jaren 1962 en 1995. Hij
volgde de verbouwing en uitbreiding die in 1962 werd uitgevoerd om plaats te maken voor een 10
000 liter stationtank en pomp voor vloeibare zuurstof, carburateur en vulhelling. Svante werkte in de jaren 1977-1983 als conciërge. In die geest
het bedrijf had zijn naam veranderd in AGA en de zuurstofproductie was gestopt
en de fabriek werd alleen gebruikt als opslagplaats voor testdruk van gasbuizen en
levering van zuurstof en argon. AGA zette de verkoop van zuurstof voort
Haga tot november 1983, toen het station buiten gebruik werd gesteld. Alle machines
werd ontmanteld en de activiteiten verplaatst naar Bäcklunds in Västerslätt
dat nog steeds het depot voor de producten van AGA was.
Al in 1948 was Motorcentralen verhuisd naar het aangrenzende pand
bij Parkgatan in kv. Verkstaden 12 en breidde haar bedrijfsactiviteiten stapsgewijs uit met diverse nieuwbouw. In 1983 kochten zij de grond in kv. De editie
en zuurstofstation waren bij de aankoop inbegrepen. Van 1983 tot vandaag
de fabriek is onder auspiciën van Motorcentralen in gebruik geweest als autowerkplaats en magazijn.
In de kelder bevinden zich opslagruimtes en een fitnessruimte met kleedruimtes voor medewerkers.
1958
Inspectie
         Detail

Detail

Detail

Detail

Detail

 Detail
Detail
De gemeente Umeå heeft dit via de bouwvoorschriften voor Haga/Sandbacka aangegeven
Syrgas fabriken als bijzonder waardevol vanuit cultuurhistorisch perspectief.
De bouwopdracht is een strategische kennisbasis die gevolgd moet worden
vernieuwing in het gebied. De mogelijkheid om de Syrgas fabriken te behouden, dat is een
van enkele industriële gebouwen uit die tijd, betekent dat het gebied zich nog steeds kan behouden
en het culturele erfgoed van het district ontwikkelen. Het statusonderzoek dat de gemeente heeft uitgevoerd
heeft uitgevoerd blijkt dat het gebouw een hoge cultuurhistorische, milieu creërende en ontwerpwaarde heeft. Daarom is de gemeente Umeå van mening dat het gebouw als volgt moet worden voorzien van voorzorgsmaatregelen: [k] Cultuurhistorisch waardevol gebouw dat moet worden karakter behouden qua verhoudingen, trap, materialen en kleurstelling. Het karakter van
oudere industriële gebouwen moeten behouden blijven. Uitbreiding naar het noorden en oosten is toegestaan. Op de plattegrond is tevens aangegeven dat het gebouw niet mag worden gesloopt. Uit het onderzoek blijkt verder dat het gebouw bestand is tegen toevoegingen, wat betekent dat het gebruikt kan worden
wordt breder. Uitbreidingen moeten worden uitgevoerd met een bewust idee hoe
het nieuwe ontmoet qua vorm het oude en mag er niet toe leiden dat de historische laag onleesbaar wordt. Het plan staat centrum creërende activiteiten in het gebouw toe en het interieur van het gebouw valt niet onder de bescherming.
AGA fabriek 63.833100, 20 284038
AGA fabriek, rode stip.
Waarom staat de fabriek zo dicht bij het centrum, vermoedelijk had de voorganger van AGA daar grond gekocht na de grote brand in Umeå in 1888, Norrlands bestond vlak na de brand al in Zweden.

Geef een reactie